Bluebird / Artichoke Projesi

Bluebird / Artichoke Projesi
Kimyasal ve biyolojik maddelerin kullanımını içeren CIA’nin ilk
temel programı olan Bluebird Projesi, 1950’de yönetim tarafından da
onaylandı. Bu projenin hedefleri:
Personelden yetkisiz bilgi alınmasını engellemek için onları
şartlandırma yollarını araştırmak, özel bir takım sorgulama tekniklerini
uygulayarak, bireyler üzerinde kontrol sahibi olmanın yollarını
111/418
incelemek, hafızayı güçlendirmek, CIA kadrosuna düşmanın kontrol
sahibi olmasını engellemek için savunma amaçlı yöntemler
geliştirmek.2
Proje esnasında denizaşırı ülkelerde yürütülen soruşturmalar sonucunda,
hipnoz ve uyuşturucunun dahil olduğu konvansiyonel olmayan
sorgulama tekniklerinin değerlendirilmesi yeni bir hedef olarak
eklendi. 1951 Ağustosunda proje ARTICHOKE olarak yeniden isimlendirildi.
Artichoke projesi, tıbbi ve güvenlik kontrolleri altında
gönüllü denek olan bireylere hiçbir zararın olmadığı sorgulama teknikleri
üzerine olan deneyleri içermekteydi. Uluslararası sorgulamalarda
deneklerin fiziksel ve psikolojik muayenelerinden sonra sodyum
pentothal ve hipnozun birlikte kullanılmasından yararlanılması da
Artichoke’un bir parçasıdır.
Bilimsel İstihbarat Ofisi (OSI), düşman güçleri tarafından kaydedilen
bilimsel gelişmeler üzerinde çalışan Bluebird/Artichoke çalışmalarına
yön verdi. 1952’de Artichoke’un bütün sorumluluğu OSI’den Denetim
ve Güvenlik Bölümüne (I&SO) devredildi. CIA’nin teknik servisleri ve
tıbbi kadrosu ihtiyaç duyulduğunda çağrılacaktı, OSI diğer hükümet
teşkilatlarıyla işbirliği fonksiyonunu saklı tutu.3
İstihbarat biriminden işletim birimine kadar olan bölümlerde liderlik
değişimi, saldırı ve savunma amaçlı özel sorgulama tekniklerinde,
özellikle hipnoz ve gerçek serumlar, düşman güçlerinin eylemlerinden
kullanımına kadar çeşitli alanlardaki önem sırasındaki değişikliğe de
yansımıştır. Artichoke projesine dahil olmuş teşkilatın her biriminden
temsilciler kaydettikleri gelişmeleri, tartışıp irdelemek için her ay toplanmışlardır.
Bu toplantılar, ABD’de deney yapılmasını olduğu kadar
denizaşırı sorgulamaların planlanmasını daha fazla içermektedir. 4
1953’den sonra Artichoke projesi hakkındaki bilgiler çok güç bulunur
oldu. CIA raporlarına gore projenin 1956 yılında sona erdirildiği belirtildiyse
de aslında projenin Güvenlik ve Tıbbi Serviste “özel
112/418
sorgulama” başlığı altında yıllarca devam ettirildiğine dair deliller
bulunmaktadır.