Doğu Türkistan’a Yardım Eli Uzatan Atatürk!

Doğu Türkistan, 1933 yilinda bagimsizligini ilan ettiginde, ilk taniyan ülke, Atatürk’ün basinda bulunduğu Türkiye Cumhuriyeti olmustu.

Dönemin Disisleri Bakani Tevfik Rüstü (Aras), konuyla ilgili kendisine yöneltilen bir soruya,Türkiye’nin, “kendi dilini konusan bir diyar’da yasanan gelismelerden memnuniyet duyacaginin doğal oldugu seklinde cevap veriyordu.
Ayni sekilde, 1933’te, Afganistan’daki Alman Büyükelçisinin ülkesine gönderdigi bir raporda da, “Türkiye, Dogu Türkistan hareketlerine yakinlik duymakta, Sovyet’in hosuna gitmeyecek seyleri el altindan yapmaya çalismakta.” deniliyordu.
Türk lehçelerini, oranin meselesni bilen Memduh Sevket Esendal, Dogu Türkistan’in sinir komsusu Afganistan’a büyükelçi olarak gönderilmisti.
dogu turkistan
Esendal göreve basladiktan sonra ilk icraatlarindan biri olarak, Dogu Türkistan’la ilgili bilgi toplamaya baslamistir.
Oraya gidip gelenler araciligiyla bir istihbarat agi olusturmus ve Afganistan’a çikan Uygurlarla da yakin bir irtibat içinde olmustur.
O dönemin sartlari altinda hiç vakit kaybetmeden bölgeye yardim malzemeleri gönderen Atatürk,
Esendal’a verdigi talimatla bir grup Dogu Türkistanli egitim için Türkiye’ye getirilmis, harp okullarina yerlestirilmistir.
Türk ordusunun çesitli kademelerinde generallik rütbesine kadar görev yapan rahmetli Mehmet Riza Bekin bunlara örnektir.
Atatürk’ün getirdigi çocuklardan biri olan Emekli General Mehmet Riza Bekin, Dogu Türkistan Vakfi’ni kurmustur.
Mehmet Riza Bekin kurdugu bu vakif ile çok sayida Uygur gencinin yetismesini saglamistir.
12 Kasim’da bagimsizlik ilan edildikten hemen sonra bu haberin ilk duyuruldugu ülkenin Türkiye olmasi,
Ve yeni devlet olan Dogu Türkistan bayraginin, rengi disinda tüm nitelikleriyle Albayraga benzemesi tesadüf degildir.
Dogu Türkistan Islam Cumhuriyeti’nin kurulma sürecinde Türkiye’den giden kimi sahislarin önemli islevler üstlendigi de bilinmektedir.

Mustafa Kemal Atatürk, Dogu Türkistan’dan haberdardi, oradaki gelismeleri takip ediyor, gerekli destegi vermeye çalisiyordu.
Ve Dogu Türkistan’in gelecegi için yetismis insana ihtiyaç olacagini da çok iyi görmüs, bunun için gerekli adimlari da atmisti.
Mekani Cennet Olsun…

Bu Konu, Dogu Türkistan? @UygurTuruk Kullanici adiyla paylasimlar yapan, bir Twitter hesabinin, paylasimlarindan derlenerek olusturulmustur…