Kokular ve Zihin – Davranış Kontrolü

Doğal kokular vücut dengesini ve sistemlerinin izin verdiği ölçüde insan beden ve ruhuna etkide bulunabilirken, sentetik kokuların güçlü etkisi iç dengeyi yok sayarak, düşman askerler gibi mekanizmamızı işgal eder.
Kokuların nörolojik etkilerinin oldukça farkında olan otoriteler toplumsal davranışları şekillendirmek için özel kokular üretirler. Bunların en masum ve bilinenleri iş ortamında kullanılan kokularla iş performansını yükseltmek, süpermarket ve alışveriş merkezlerinde satışları arttırmak, stresli ortamlarda insanları rahatlatmak veya cinsel isteği arttırmak amacı ile kullanılan kokulardır. Her ne kadar toplumun davranışını onların rızası olmadan, müspet yönde bile olsa değiştirmek, yönlendirmek icin etik dışı bir durum olsa bile günümüzde bu yöntem sıklıkla kullanılmaktadır.

“Koku” filminde seri katil Grenouille’ün idam sahnesi gerçekten manidardır. Grenouille idam edilmeden önce son arzusu olarak elindeki şişenin kapağını açmak istediğini söyler. Şişede öldürdüğü kadınların vücudundan elde ettiği bir parfüm karışımı bulunmaktadır. Şişenin kapağı açıldığında meydanda bulunan ve biraz önce katilin öldürülmesini büyük bir keyifle izleyecek olan kalabalık halk kokuyu aldığında büyülenmiş gibi Greneoille’ye “sevgilim” diye seslenmeye başlar. Adeta toplu hipnoz etkisi oluşturan bu koku ile halk seri katili şimdi bir “Tanrı” gibi görmektedir. Kokunun günümüzde davranış yönlendirmesinde nasıl kullanıldığını yukarıda anlattıktan sonra filmde yaşananlar çok da hayal ürünü gelmiyor insana.

Televizyonlarda, görsel basında veya tanitimlarda cazibeyi arttıran, kisiyi daha mutlu ve enerjik kılan yada daha iyi bir ebeveyn olmanızı sağlayan parfümlerin reklamlarını görmek olasi. Aslına bakarsanız ilk görüşte bize masal gibi gelen tanitimlardaki bu öykülerin aslı var. Günümüzde kokular ile kisi davranış ve zihnine müdahale edilmeye, onu neredeyse baştan “yaratmaya” çalışılıyor. Bunu çok iyi bilen bilim adamı James V. Kohl kisi feromonları üzerine yaptığı araştırmada kokulara karşı ne kadar kuvvetli tepkiler verileceğini, ürettiği parfümlerle de kanıtlamış oldu. Bugün birçok büyük parfüm şirketi feromonlar kullanarak kadın ve erkeklere, karşı cinsi etkileme ve istedikleri kişiye sahip olma vaatleri veriyor. Sadece koku yoluyla böyle etkilerin yaşanabilecek olması, düşünüldüğü zaman kisiyi gerçekten endişelendiriyor.

Bunlar kokuların bugün bildiğimiz, dışarıdan bakıldığında gerçekten olumlu görünen davranış ve zihin kontrolü yollarından bazıları. Peki ya bilmediklerimiz? Bilim dünyası geçmişte yaptığı hataları açık bir dille eleştirir. Bugün kokular üzerinden yapılanların ne boyutta olduğunu tam anlamıyla öğrendiğimiz zaman iş işten çoktan geçmiş olacak.

Dipce:Dr. Aidin Salih- Gerçek Tıp(Aromalar s19-27,Zihin Kontrolü s474)